logo

Podziemna katedra

Podziemna katedra na łódzkich Stokach

jeden z największych wodociągowych zbiorników wody pitnej na świecie

Podziemna katedra znajdująca się na łódzkich Stokach to jeden z największych wodociągowych zbiorników wody pitnej na świecie. Na 3,6 tys. metrów kwadratowych stoi sto ceglanych kolumn, a w zbiornikach może być przechowywane 100 tys. m3 wody, która spływa ze studni głębinowych oraz Zalewu Sulejowskiego i Pilicy.

Zbiorniki zostały zaprojektowane w latach 1901–1909 przez angielskiego inżyniera, Williama Heerleina Lindleya, który wcześniej opracował plan kanalizacji m.in. Warszawy, Pragi i Baku. Zaproponował on zbudowanie w jednym z wyższych punktów miasta (260 m n.p.m.) zespołu zbiorników, które w sposób naturalny pełnić miały funkcję wieży ciśnień i rozprowadzać wodę po mieście metodą grawitacyjną. Wysokie koszty inwestycji spowodowały, że pierwsze dwa zbiorniki, o pojemności 15.000 m³ każdy, zbudowano dopiero w latach 1935–1937. Dwa kolejne powstały po wojnie, w latach 1949–1953.

Zbudowane są ze specjalnie wypalanej cegły, ze ścianami i stropami w kształcie łuków. Sklepienie każdego zbiornika podpiera 81 kolumn, tworząc 100 kopuł. Stropy, ściany i podłoże zbiorników mają łukowaty kształt tak, by lepiej przenosić ciśnienie zgromadzonej w nich wody. Łukowo-krzyżowe sklepienia przypominają gotycką katedrę, stąd też zbiorniki nazywane są podziemną "katedrą". Zbiorniki zasilane są wodą pochodzącą ze studni głębinowych w Łodzi. Zbiorniki na co dzień wypełnione są wodą pitną dla mieszkańców Łodzi. Obiekt jest więc zamknięty ze względu na swój strategiczny charakter. Raz na dwa lub trzy lata woda w kolejnych zbiornikach jest spuszczana z powodu konserwacji i ewentualnych remontów oraz dezynfekcji.